غلظت خون چقدر است؟ علل، علائم، تشخیص و روش های درمان آن


احتقان خون می تواند مشکلات زیادی ایجاد کند که یکی از آنها کاهش توانایی خون برای حمل اکسیژن، هورمون ها و مواد مغذی در سراسر بدن و تأثیر بر بافت ها و سلول ها است. نتیجه این امر کاهش اکسیژن در سلول ها و کمبودهای هورمونی و تغذیه ای آنهاست. فردی با غلظت خون مستعد لخته شدن بیش از حد خون می تواند از یک عارضه خطرناک لخته شدن خون رنج ببرد. در این مقاله به بررسی علل غلظت خون، تاثیر آن بر بدن و راه های درمان آن می پردازیم.

علل غلظت خون چیست؟

1. پلی سیتمی ورا (Polycythemia Vera / PV)

این بیماری نوعی بیماری خونی است که از مغز استخوان منشا می گیرد. مغز استخوان قسمت مرکزی استخوان و محل تولید و رشد سلول های خونی جدید است. در این بیماری، مغز استخوان بیش از حد طبیعی گلبول های قرمز یا سفید خون و پلاکت ها تولید می کند که باعث افزایش غلظت در خون می شود.

پلی سیتمی ورا ارثی نیست و به گفته متخصصان در اثر تغییرات ژنتیکی ایجاد می شود و پس از لقاح تخمک و اسپرم ایجاد می شود. این تغییرات به آرامی در طی چندین سال رخ می دهد.

علائم پلی سیتمی ورا عبارتند از:

  1. خستگی؛
  2. سردرد؛
  3. سرگیجه؛
  4. ضعف؛
  5. افزایش تعریق، به ویژه تعریق شبانه؛
  6. خارش پوست؛
  7. تاری دید؛
  8. زنگ زدن در گوش؛
  9. احساس پری یا نفخ در شکم به دلیل بزرگ شدن طحال.

بر اساس گزارش سازمان ملی اختلالات و بیماری های نادر، پلی سیتمی ورا از هر 100000 نفر 44 تا 57 نفر را مبتلا می کند و علائم این بیماری معمولا در سنین بالا و بعد از 60 سالگی ظاهر می شود.

2. ماکروگلوبولینمی والدنستروم

لنفوم نوعی سرطان سیستم لنفاوی بدن است که شامل هر دو نوع لنفوم هوچکین و غیر هوچکین است. ماکروگلوبولینمی والدنستروم شکل بسیار نادری از لنفوم غیر هوچکین است. این بیماری باعث می شود بدن مقدار زیادی پروتئین M ایمونوگلوبولین تولید کند که نتیجه آن افزایش غلظت در خون است.

علائم ماکروگلوبولینمی والدنستروم عبارتند از:

  1. خونریزی از بینی، لثه و شبکیه چشم که به دلیل آسیب به عروق خونی کوچک رخ می دهد.
  2. کم خونی؛
  3. گزگز، گزگز و بی حسی در انگشتان دست و پا.

پلی سیتمی ورا یکی از علل غلظت در خون است

3. لوپوس

علائم شایع لوپوس عبارتند از:

  1. بثورات و ضایعات پوستی؛
  2. درد مفاصل و تورم و التهاب؛
  3. از این رو
  4. خستگی

لوپوس اریتماتوز سیستمیک (SLE) شایع ترین نوع لوپوس است که یک بیماری خود ایمنی در نظر گرفته می شود. بیماری های خودایمنی باعث می شود که سیستم ایمنی بدن به بافت های خود حمله کند و باعث التهاب گسترده و آسیب بافتی شود. این بیماری می تواند اندام های مختلف بدن مانند مفاصل، پوست، مغز، ریه ها، کلیه ها و عروق خونی را درگیر کند. یکی از اثرات آن بر رگ های خونی افزایش خطر لخته شدن خون است.

لخته شدن خون در رگ های خونی که باعث مسدود شدن آنها می شود و به آن ترومبوز می گویند، یک پدیده نسبتاً شایع در سال اول ابتلا به لوپوس است.

4. فاکتور V لیدن

این بیماری در اثر جهش ژنتیکی یکی از عوامل انعقاد خون ایجاد می شود. پروتئینی به نام پروتئین فعال C فعالیت فاکتور انعقادی 5 را تنظیم می کند. در افراد مبتلا به این بیماری، پروتئین C توانایی خود را برای تنظیم فعالیت فاکتور پنج از دست می دهد. این جهش و این اختلال می تواند غلظت خون را افزایش داده و احتمال لخته شدن خون غیرطبیعی را به خصوص در سیاهرگ های عمقی و بیشتر در پاها و ریه ها افزایش دهد. البته توجه داشته باشید که اکثر افراد دارای فاکتور 5 لیدن هرگز این لخته ها را ایجاد نمی کنند.

5. کمبود پروتئین های C و S و آنتی ترومبین

پروتئین های C و S و آنتی ترومبین ضد انعقاد طبیعی هستند که بدن تولید می کند و در صورت کمبود احتمال لخته شدن خون را افزایش می دهد. این کمبودها دلایل مختلفی دارند، از جمله بیماری های ارثی یا مشکلاتی که در طول زمان ایجاد می شوند.

عارضه اصلی این بیماری لخته شدن عروق و ترومبوز است که می تواند در سیاهرگ عمقی ایجاد شود. در این مورد، ما از ترومبوز ورید عمقی / DVT صحبت می کنیم. اگر لخته ها پاره شوند و رگ های خونی در ریه ها را مسدود کنند، عارضه ای به نام آمبولی ریه (PE) رخ می دهد که تهدید کننده زندگی است.

شایع ترین این کمبودها کمبود پروتئین C است که از هر 200 تا 500 نفر 1 نفر را مبتلا می کند و به دنبال آن کمبود پروتئین S که 1 نفر از هر 500 نفر را مبتلا می کند، نادرترین کمبود آن کمبود پروتئین آنتی ترومبین است که هر 2000-5000 نفر یک نفر را مبتلا می کند.

6. جهش 20210A در ژن پروترومبین

پروترومبین که فاکتور پروتئین انعقاد خون II نیز نامیده می شود، در برخی از افرادی که دارای جهش های ژنتیکی خاصی هستند، بیش از حد معمول تولید می شود. این پروتئین در واقع برای لخته شدن خون مناسب مورد نیاز است، اما مصرف بیش از حد آن می تواند خطر لخته شدن را افزایش دهد، مانند مواردی که در DVT و PE رخ می دهد.

عوامل زیربنایی غلظت خون

  1. سیگار کشیدن.
  2. ورزش در افراد مبتلا به برخی بیماری های خونی و قلبی عروقی.
  3. تغییرات هورمونی مانند تغییرات هورمونی که در دوران بارداری رخ می دهد.
  4. مصرف داروهای هورمونی مانند برخی از داروهای ضد بارداری، درمان جایگزینی هورمونی (HRT) و درمان با تستوسترون.
  5. افزایش التهاب در بدن که احتمالاً ناشی از بیماری هایی مانند لوپوس و بیماری التهابی روده (IBD) است.
  6. تروما و صدمات.
  7. برخی از بیماری ها مانند سرطان ها، به ویژه مولتیپل میلوما.

علائم غلظت خون چیست؟

این مشکل اغلب هیچ علامتی ایجاد نمی کند و اولین علامت ممکن است لخته شدن خون باشد. البته ممکن است فرد علائم بیماری زمینه ای را داشته باشد که باعث غلظت خون می شود.

گاهی اوقات فرد علائم مربوط به لخته شدن خون را دارد که بسته به محل لخته متفاوت است. این علائم عبارتند از:

  • درد قفسه سینه؛
  • تنگی نفس؛
  • علائم حمله قلبی مانند گزگز در بازو، کمردرد یا درد فک؛
  • سردرد؛
  • مشکل در صحبت کردن؛
  • سرگیجه؛
  • درد یا قرمزی در پاها.

در صورت بروز هر یک از این علائم، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.

در برخی شرایط، پزشک ممکن است یک سری آزمایشات را برای کمک به تشخیص تجویز کند. این شرایط عبارتند از:

  • تشکیل لخته های خون با منشا ناشناخته؛
  • ایجاد لخته های خونی مکرر؛
  • سقط مکرر؛
  • داشتن سابقه خانوادگی لخته شدن خون یا تشکیل لخته خون.

نتایج آزمایش ها پزشک را برای تشخیص علت و بیماری های مربوط به غلظت خون راهنمایی می کند.

تشخیص غلظت خون

گاهی اوقات پزشکان بر اساس علائم به غلظت خون مشکوک می شوند. در این صورت، با گرفتن سابقه پزشکی و انجام معاینه فیزیکی و درخواست آزمایش، علت مشکل را تشخیص دهید. سابقه خانوادگی نقش مهمی در ابتلا به این مشکل دارد و بر این اساس پزشک سابقه بستگان شما را از نظر لخته شدن خون و سابقه سقط بررسی می کند.

انواع آزمایش غلظت خون که به تشخیص این بیماری کمک می کند عبارتند از:

  • شمارش کامل خون (CBC)؛
  • آزمایش فاکتور لخته شدن؛
  • سطح فیبرینوژن

پس از این مرحله، ممکن است آزمایش‌های بیشتری برای تشخیص علت دقیق مشکل مورد نیاز باشد.

درمان غلظت خون بالا

بسته به علت این بیماری، پزشک درمان های خاصی را تجویز می کند. برخی از این درمان ها عبارتند از:

  • ضد پلاکت: برخی از داروها مانند آسپرین از تشکیل لخته خون جلوگیری می کنند.
  • داروهای ضد انعقاد: برخی از داروها مانند وارفارین با تأثیر بر فاکتورهای انعقادی از لخته شدن خون جلوگیری می کنند.
  • ترومبولیتیک ها یا لخته های خون: این داروها اغلب در شرایط اضطراری استفاده می شوند.
  • پروتئین C و فاکتور آنتی ترومبین: این عناصر در برخی افراد بسته به مشکلی که دارند می توانند مفید باشند.

پزشکان تنها زمانی از این درمان‌ها استفاده می‌کنند که یک لخته خون خطرناک تشکیل شده باشد یا فرد مشکوک باشد که در معرض خطر بالای ایجاد لخته است.

تغییر سبک زندگی موثر برای کاهش غلظت خون

  1. سیگار نکشید و از مکان هایی که هوای آلوده دارند دوری کنید.
  2. کاهش وزن در صورت اضافه وزن؛
  3. فعالیت بدنی منظم داشته باشید؛
  4. از نشستن طولانی مدت خودداری کنید؛
  5. برای جریان خون بهتر، پاهای خود را مرتباً حرکت دهید.

عوارض غلظت خون

1. ترومبوز ورید عمقی (DVT)

ترومبوز ورید عمقی از عوارض غلظت خون است

ترومبوز ورید عمقی زمانی رخ می دهد که یک لخته خون در سیاهرگ های عمقی تشکیل شود. این لخته‌ها معمولاً سیاهرگ‌های بزرگ ساق را درگیر می‌کنند، اما سایر رگ‌ها نیز می‌توانند درگیر شوند، از جمله سیاهرگ‌های ران، بازو، شکم یا لگن.

علائم DVT

  • تورم، قرمزی و گرما در ناحیه لخته
  • شروع ناگهانی یا تدریجی درد؛
  • درد پا هنگام خم شدن یا کشش پا؛
  • گرفتگی در ناحیه پا؛
  • رنگ پوست ناحیه آسیب دیده را به آبی یا آبی تغییر دهید.
  • رنگ پریدگی سایر قسمت های بدن.

2. آمبولی ریه (PE)

آمبولی ریه یک اورژانس پزشکی تهدید کننده زندگی است که نیاز به توجه فوری دارد. این بیماری به دلیل لخته شدن خون در رگ های خونی تامین کننده ریه ها رخ می دهد. این اتفاق باعث توقف جریان خون و در نتیجه اختلال در تبادل گاز در ریه ها می شود.

علائم PE

  • تنگی نفس و تنفس سریع؛
  • افزایش ضربان قلب؛
  • درد هنگام تنفس عمیق؛
  • سرفه کردن خون؛
  • درد قفسه سینه.

سایر عوارض احتمالی لخته شدن خون

  • سکته؛
  • حمله قلبی؛
  • آسیب به کلیه ها؛
  • عوارض بارداری؛
  • بیماری شریانی محیطی

نتیجه

لخته شدن خون به این معنی است که احتمال لخته شدن خون بیشتر است که می تواند منجر به حملات قلبی، سکته مغزی و سایر مشکلات تهدید کننده زندگی شود. این مشکل دلایل مختلفی دارد از جمله برخی بیماری ها که باعث غلیظ شدن خون می شوند. برخی از افراد، مانند کسانی که سابقه خانوادگی فشار خون بالا دارند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند. این افراد برای پیشگیری از مشکلات احتمالی و در صورت مشاهده علائم غیرعادی باید به پزشک مراجعه کنند. برخی داروها و تغییرات سبک زندگی به کاهش غلظت خون و خطرات مرتبط کمک می کند.

شما بگو

آیا شما یا عزیزانتان تا به حال از این بیماری رنج برده اید؟ برای درمانش چیکار کردی؟ نظرات خود را برای ما بنویسید و این مقاله را با دوستان و آشنایان خود به اشتراک بگذارید.


چگونه در مورد یک فروشگاه - مجموعه ای از ارتباطات موثر

یک قدم برای تسلط بر مهارت های ارتباطی


هشدار! این مقاله صرفا جنبه آموزشی دارد و برای استفاده از آن باید با پزشک یا متخصص مشورت کنید. اطلاعات بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید