فین تک چیست؟ سابقه، زمینه فعالیت، سطح امنیت


این روزها، ما از همه گوشی های هوشمند برای مدیریت کارهای روزانه مانند پرداخت قبوض، خرید شارژ، انتقال پول از کارتی به کارت دیگر، خرید آنلاین محصولات مختلف، بررسی آخرین وضعیت موجودی و درخواست چک استفاده می کنیم. همه این موارد با کمک اپلیکیشن هایی که روی گوشی خود نصب کرده ایم امکان پذیر است. همه این برنامه ها بخشی از خانواده بزرگ و رو به رشدی به نام فین تک هستند – فناوری های مالی که زندگی ما را آسان کرده است. در این مقاله با مفهوم فین تک، تاریخچه، امنیت و آینده آن در جهان و ایران آشنا خواهید شد.

فین تک چیست؟

فین تک از ترکیب دو کلمه مالی و فناوری تشکیل شده است. بنابراین فین تک به معنای فناوری مالی است. از این اصطلاح برای توصیف فناوری هایی استفاده می شود که در سال های اخیر انقلابی در زمینه تراکنش های مالی ایجاد کرده اند. فناوری هایی که روش خرید، انتقال پول، سرمایه گذاری و وام گرفتن را تغییر داده اند. علاوه بر این، بخشی از فین تک به حوزه پر سر و صدا ارزهای دیجیتال مرتبط است. به طور کلی هدف این فناوری ها این است که دسترسی سریعتر و فوری به منابع مالی و مدیریت یا انتقال آنها را برای ما فراهم کنند.

تاریخچه فین تک

اصطلاح فین تک مدرن به نظر می رسد، اما ریشه های آن را باید در کارت های اعتباری جستجو کرد که اولین بار در دهه 1950 معرفی شدند. دستگاه های خودپرداز، بورس های الکترونیکی و بورس های آنلاین از دیگر پیشرفت های حوزه فین تک هستند.

در آغاز قرن بیست و یکم، این اصطلاح برای توصیف رایانه ها و سیستم های بانکی استفاده می شد که امکان تبادل داده بین شعب مختلف را فراهم می کرد. اما با ظهور تلفن های همراه و گسترش اینترنت در سراسر جهان پس از سال 2010، نرم افزارها و اپلیکیشن هایی ساخته شدند که به افراد اجازه می دادند کارهایی را انجام دهند که قبلا فقط از طریق بانک ها و موسسات مالی امکان پذیر بود.

اکنون فین تک سیستم بانکی و مالی را به چالش کشیده است و حتی سیستم سنتی بیمه و استارت آپ های فین تک برای ارائه روش های جایگزین برای تراکنش های مالی با یکدیگر رقابت می کنند.

نمونه هایی از فین تک

نمونه هایی از فین تک

  • شما به رستوران مراجعه کرده اید و بعد از صرف غذا به جای استفاده از کارت اعتباری، با اسکن کد هزینه از طریق اپلیکیشن پرداخت موبایلی، آن را کسر کرده و به حساب رستوران واریز می کنید.
  • شما از یکی از ارائه دهندگان خدمات تاکسی اینترنتی تاکسی گرفتید. هنگامی که بدون پرداخت پول نقد یا کارت به کارت پیاده می شوید، حساب درون برنامه ای شما به طور خودکار به حساب راننده واریز می شود.
  • با استفاده از برنامه های کارگزار سهام نصب شده بر روی تلفن همراه خود، به بازار سهام دسترسی پیدا کرده و آخرین وضعیت سهام خود را بررسی می کنید. بدون مراجعه حضوری می توانید سهام بخرید یا بفروشید.
  • با کمک برنامه پرداخت نصب شده بر روی موبایل شما، علاوه بر انتقال پول بین کارت و حساب، می توانید قبوض، خرید شارژ، پرداخت عوارض و تخلفات خودرو، خرید بیمه، خرید بلیط اتوبوس، قطار یا هواپیما را نیز انجام دهید. همه اینها در یک برنامه در دسترس شماست.

اینها تنها چند نمونه از کاربرد گسترده فین تک در زندگی روزمره شما هستند. چیزهایی که شما هر روز با آنها سر و کار دارید، اما شاید نمی دانستید که همه آنها با مفهومی به نام فین تک تعریف می شوند.

فین تک چگونه سیستم مالی سنتی را به چالش کشیده است؟

فین تک تغییرات عمده ای در زمینه تراکنش های مالی ایجاد کرده است. آیا می دانید این تحولات چگونه سیستم مالی سنتی را به چالش کشیده است؟ اگر بخواهیم در یک کلمه توضیح دهیم که چگونه فین تک بر روش های سنتی کسب و کار، بانکداری، مشاوره و تجارت مالی تأثیر گذاشته است، آن کلمه «اختلال» است.

در گذشته ای نه چندان دور، برای هر شغل بانکی یا تجاری باید به موسسه یا بانک مراجعه می کردید. مثلا اگر می خواستید بیمه بخرید باید به یکی از شعب بیمه مراجعه می کردید. اگر قصد انتقال پول داشتید باید به بانک مراجعه می کردید. حالا این کارها و کارهای دیگر را با حرکت انگشتان و به کمک اپلیکیشنی که روی موبایلتان نصب شده است انجام دهید.

فین‌تک سیستم مالی سنتی را که به واسطه‌ها وابسته بود، مختل کرد و باعث نوعی تمرکززدایی شد. این تمرکززدایی در نهایت منجر به دموکراتیک شدن فرآیندهای مالی در زمینه های مختلف و کاهش زمان و هزینه دریافت این خدمات شده است.

کاربران فین تک چه کسانی هستند؟

با توجه به گستردگی فین تک، این حوزه کاربران زیادی را به خود جذب می کند. در واقع، فین تک بازار بزرگی است که پتانسیل زیادی دارد. کاربران جوان بیشتر از بزرگسالان و سالمندان از فناوری های فین تک استفاده می کنند. دلیل آن تمایل و هماهنگی بیشتر این گروه سنی با فناوری های جدید است.

فین‌تک همچنین راه‌حل‌های نوآورانه‌ای را برای شرکت‌ها ارائه می‌کند تا تراکنش‌های مالی خود را به روش‌های ارزان‌تر و سریع‌تر انجام دهند. به عنوان مثال، در گذشته یک کسب و کار کوچک برای فروش محصولات خود باید به بانک مراجعه می کرد و دستگاه کارتخوان نصب می کرد، اما امروزه برنامه های فین تک امکان فروش محصولات بدون چنین دستگاهی را فراهم کرده است.

وضعیت مقررات مالی فین تک چگونه است؟

حوزه مالی همیشه پر از قوانین و مقررات بوده است. بنابراین جای تعجب نیست که با ظهور فین تک در سال های اخیر، دولت ها که قانون گذار هستند، بیشتر نگران رشد این حوزه هستند. هرچه فناوری وارد عرصه تراکنش های مالی شود، مشکلات حقوقی بی سابقه ای بیشتر می شود.

به عنوان مثال، دیجیتالی شدن بخش مالی آسیب پذیری را در برابر حملات هکرها افزایش می دهد. از سوی دیگر، تجمیع داده های مصرف کننده در یک سرور، امکان سوء استفاده یا سرقت از این داده ها را افزایش می دهد. حال سوال این است که چه کسانی مسئول چنین حوادثی هستند؟ چه کسی و چگونه باید خسارت پرداخت کند؟ آیا تقصیر بانک یا شرکت فین تک است که واسطه بین بانک و کاربران بوده است؟

مشکل دیگر تفاوت عملکردی بین فناوری ها و قوانین فین تک است. فناوری می‌خواهد تبادل را با بیشترین سرعت ممکن انجام دهد، اما قوانین سختگیرانه به دنبال حداکثر شفافیت در زمینه مالی هستند. این تفاوت باعث ایجاد مشکلاتی می شود. به عنوان مثال، شرکت Zenfitz که بیش از 1 میلیارد دلار ارزش دارد، قوانین ایالت کالیفرنیا را نقض کرده و به کارگزاران غیرمجاز اجازه داده است که بیمه نامه و بورس اوراق بهادار بگیرند. این نقض ناخواسته قوانین منجر به جریمه سنگین 7 میلیون دلاری برای این شرکت شد.

با وجود این مشکلات، شرکت های فین تک در حال یافتن راه های مناسب برای اجرای قوانین و مقررات هستند. علاوه بر این، قانونگذاران در حال به روز رسانی و تطبیق قوانین با نیازهای دنیای مالی جدید هستند.

فین تک چقدر ایمن است؟

امنیت فین تک

امنیت یکی دیگر از چالش های بزرگ فین تک است. در این حوزه پول به مقدار زیاد جابه‌جا می‌شود و داده‌های ارزشمند و حساسی مانند اطلاعات حساب بانکی و اطلاعات شخصی کاربران وجود دارد، بنابراین ناامنی خسارات جبران‌ناپذیری را به دنبال خواهد داشت. بنابراین موفقیت استارت آپ های فین تک با امنیت مرتبط است. اگر از امنیت یک برنامه پرداخت مطمئن نیستید، آیا مایل به استفاده از آن هستید؟

همانطور که دنیای ما دیجیتالی تر می شود، خطرات و تهدیدات امنیتی در این زمینه نیز افزایش می یابد. هک های اخیر در زمینه مبادلات بیت کوین به وضوح این خطرات را نشان داده است.

شرکت های فعال در این زمینه سعی می کنند فناوری های خود را ایمن نگه دارند. با این حال، در دنیای دیجیتال، امنیت یک مفهوم مطلق نیست. هیچ کس نمی تواند امنیت 100٪ را تضمین کند. بنابراین عاقلانه است که با احتیاط به فناوری‌های فین‌تک نزدیک شویم، به‌خصوص که برخی از پلتفرم‌های فین‌تک قوانین را نقض یا نادیده می‌گیرند.

در حال حاضر، با توجه به گستردگی این حوزه، هیچ ایده ای نداریم که فین تک چقدر ایمن است. در یک نظرسنجی، 71 درصد از کاربران با این جمله موافق بودند: “من نگران امنیت اطلاعات شخصی خود در هنگام انجام معاملات آنلاین هستم.”

آینده فین تک

از سال 2010، زمانی که فین تک به شکل فعلی ظاهر شد، به طور مداوم در حال رشد بوده است. طبق آمار، حدود 64 درصد از جمعیت جهان تا سال 2019 از فناوری های فین تک استفاده می کردند. بانک ها و شرکت های بزرگ مالی یا در حال خرید استارت آپ های فین تک هستند یا فناوری های فین تک خود را به بازار عرضه می کنند.

در حال حاضر، بازار فین تک به ترتیب در آمریکا، آسیا و اروپا بیشترین رشد را داشته است. با این حال، هنوز پتانسیل زیادی برای رشد وجود دارد. با شیوع ویروس کرونا، نیاز به استفاده از خدمات مالی از راه دور و آفلاین نیز افزایش یافته و نیاز شرکت را به استفاده از فناوری های فین تک افزایش داده است. در حال حاضر، بسیاری از افراد و مشاغل برای تراکنش های مالی خود به فناوری های فین تک وابسته هستند. به نظر می رسد که فین تک در آینده به بخشی جدایی ناپذیر از زندگی مالی روزانه ما تبدیل خواهد شد.

فین تک در ایران

فین تک در ایران در سال های اخیر رشد و گسترش زیادی داشته است. برنامه های پرداخت مختلفی توسط استارت آپ ها و شرکت های فین تک در ایران ارائه شده است. برخی از آنها وابسته به بانک های بزرگ کشور هستند. علاوه بر این، سازمان ها و مؤسسات دولتی کشور برنامه های خود را ارائه می دهند که علاوه بر ارائه خدمات دولتی، امکان پرداخت مستقیم یا از طریق درگاه بانکی را برای کاربران فراهم می کند.

در کنار این برنامه ها استفاده از کدهای دستوری (ussd) نیز در کشور بسیار رواج یافته است. کدهای قابل استفاده بدون نیاز به اینترنت.

پرسش های رایج

1. فین تک چیست؟

این اصطلاحی است که برای توصیف طیف گسترده ای از فناوری ها در زمینه مالی استفاده می شود. از طرح های پرداخت گرفته تا طرح هایی برای خرید بیمه، بورس و مدیریت و مبادله ارزهای دیجیتال.

2. آیا فین تک فقط مربوط به خدمات بانکی است؟

خیر، فین‌تک علاوه بر خدمات بانکی، سایر بخش‌های حوزه مالی مانند بورس، بیمه و مالیات و وام را نیز پوشش می‌دهد.

3. شرکت ها و استارت آپ های فین تک چگونه کسب درآمد می کنند؟

بسته به نوع خدمات و عمومی یا خصوصی بودن آن، نحوه کسب درآمد متفاوت است. به عنوان مثال، برنامه های پرداخت تسهیلات مبادله مالی از طرفین دریافت می کنند یا در ازای دریافت پورسانت، خدمات مالی خاصی را به کاربران ارائه می دهند.

4. آیا فین تک ایمن است؟

امنیت کامل در فضای دیجیتال وجود ندارد. با این حال، ارائه دهندگان خدمات فین تک تلاش می کنند امنیت کافی را برای تراکنش های مالی فراهم کنند تا کاربران را تشویق به استفاده از خدمات خود کنند.


بسته 9 ایده کسب و کار برای ایجاد ثروت با سرمایه کم

کسب و کار خود را با سرمایه کم شروع کنید

برای مدت محدود

دیدگاهتان را بنویسید