هیپرکالمی چیست؟ از علت تا درمان


پتاسیم یکی از الکترولیت هایی است که برای عملکرد صحیح بدن ضروری است، اما افزایش بیش از حد پتاسیم در خون که هیپرکالمی نامیده می شود، می تواند علائمی مانند خستگی و ضعف عضلانی را ایجاد کند. اگر سطح پتاسیم خون بیش از حد افزایش یابد، می تواند باعث حمله قلبی شود. آیا می دانید چرا هیپرکالمی ایجاد می شود، عوارض آن چیست و چگونه درمان می شود؟تا انتهای مقاله با ما همراه باشید تا با درمان پتاسیم بالا آشنا شوید.

هیپرکالمی چیست؟


سطح بسیار بالای پتاسیم در خون هیپرکالمی نامیده می شود. پتاسیم یکی از مواد مغذی ضروری بدن است که به عملکرد اعصاب و ماهیچه ها کمک می کند، اما مقدار بالای آن در خون می تواند به قلب آسیب برساند و باعث حمله قلبی شود.

مقدار طبیعی پتاسیم در بدن یک بزرگسال باید بین 3.5 تا 5 میلی مول در لیتر باشد. هنگامی که سطح پتاسیم بالاتر از 5.5 میلی مول در لیتر باشد، هیپرکالمی رخ می دهد. افزایش میزان پتاسیم به بیش از 5.6 میلی مول در لیتر نیز می تواند منجر به مشکلات قلبی شود. اگر میزان پتاسیم کمتر از 3.4 میلی مول در لیتر باشد، فرد دچار کمبود پتاسیم یا هیپوکالمی است. این عارضه می تواند زندگی فرد را نیز تهدید کند.

علت هیپرکالمی

پتاسیم اضافی موجود در غذا و نوشیدنی توسط کلیه ها فیلتر شده و از طریق ادرار دفع می شود. آلدوسترون در حذف پتاسیم از کلیه نقش دارد. هنگامی که هیپرکالمی رخ می دهد، بدن شما قادر به حذف این پتاسیم اضافی نیست و در نتیجه این مقدار اضافی در خون تجمع می یابد.

عوامل مختلفی در بروز هیپرکالمی نقش دارند، از جمله:

  • داروها: برخی از داروها با افزایش پتاسیم خون مانند برخی از داروهای شیمی درمانی، مهارکننده های آنزیم تبدیل کننده آنژیوتانسین، مسدود کننده های گیرنده آنژیوتانسین، مسدود کننده های بتا، هپارین، برخی مکمل های گیاهی و آنتی بیوتیک ها مانند آموکسی سیلین مرتبط هستند.
  • مکمل: مصرف بیش از حد مکمل های پتاسیم می تواند باعث افزایش میزان پتاسیم در خون شود.
  • رژیم غذایی سرشار از پتاسیم: باید به میزان پتاسیمی که از رژیم غذایی خود دریافت می کنید توجه کنید.

کدام افراد بیشتر به این عارضه مبتلا می شوند؟

هر کسی، حتی کودکان، ممکن است به هیپرکالمی مبتلا شود. اما احتمال هیپرکالمی بیشتر به دلیل برخی بیماری ها از جمله:

علائم هیپرکالمی

هیپرکالمی - علائم هیپرکالمی

بسیاری از افراد مبتلا به هیپرکالمی خفیف علائم کمی دارند یا اصلاً علائمی ندارند. علائم معمولاً به تدریج طی چند هفته یا چند ماه ایجاد می شوند. البته پتاسیم بیش از حد می تواند بر قلب تاثیر بگذارد و زندگی فرد را تهدید کند. هایپرکالمی علائم مختلفی دارد که عبارتند از:

عوارض هیپرکالمی

هیپرکالمی شدید می تواند به طور ناگهانی ایجاد شود و باعث حمله قلبی شود. حتی هایپرکالمی خفیف نیز در صورت عدم درمان می تواند به مرور زمان به قلب شما آسیب برساند. ضعف و ایست قلبی از دیگر عوارض هیپرکالمی است.

تشخیص هیپرکالمی

از آنجایی که بیشتر افراد هیچ علامتی ندارند، ممکن است فرد تا زمانی که آزمایش خون انجام نشود از بیماری آگاه نباشد. آزمایش پتاسیم سرم میزان پتاسیم خون را نشان می دهد. همچنین ممکن است پزشک یک نوار قلب یا نوار قلب تجویز کند. این آزمایش تغییر ضربان قلب به دلیل هیپرکالمی را نشان می دهد.

درمان هیپرکالمی

هدف اصلی درمان هیپرکالمی، دفع سریعتر پتاسیم اضافی و تثبیت قلب است. بسته به میزان پتاسیم، درمان متفاوت خواهد بود، از جمله:

  • استفاده از دیورتیک ها: این داروها تکرر ادرار را افزایش می دهند و بدن شما می تواند مقدار زیادی پتاسیم را از طریق ادرار دفع کند. داروهای ادرارآور مختلفی وجود دارد و پزشک بر اساس میزان پتاسیم خون یکی را تجویز می کند. هر یک از این داروها قسمت متفاوتی از کلیه را هدف قرار می دهد.
  • تزریق داخل وریدی: پتاسیم بیش از حد نیاز به درمان فوری دارد. به همین دلیل برای محافظت از قلب، کلسیم به صورت داخل وریدی تزریق می شود. البته اثر این داروها موقتی است. در مرحله بعد، بیمار انسولین داخل وریدی دریافت می کند تا به انتقال پتاسیم به داخل سلول های خون کمک کند. علاوه بر این، ممکن است بیمار برای کاهش بیشتر پتاسیم به یک داروی استنشاقی آسم به نام سالبوتامول نیاز داشته باشد.
  • مدیریت دارویی: برخی از افراد با قطع یا تغییر برخی از داروهای فشار خون یا سایر داروهایی که بر پتاسیم تأثیر می گذارند، بهتر می شوند. تشخیص اینکه کدام دارو باید عوض شود به عهده پزشک است.
  • تجویز بایندر پتاسیم: این نوعی داروی روزانه است که پتاسیم اضافی را در روده متصل می کند تا این پتاسیم از طریق مدفوع خارج شود. اگر سطح پتاسیم با روش های دیگر کاهش نیابد، پزشک بایندر را تجویز می کند. دو نوع چسب وجود دارد: خوراکی و تنقیه. رزین یکی از داروهایی است که به پتاسیم متصل می شود.
  • دیالیز: اگر هیپرکالمی ناشی از نارسایی کلیه باشد، ممکن است فرد نیاز به دیالیز داشته باشد. این روش به کلیه کمک می کند تا پتاسیم اضافی را از خون خارج کند.

رژیم کم پتاسیم

برخی از غذاها حاوی پتاسیم کمتری هستند، از جمله:

  • میوه هایی مانند سیب و انواع توت ها.
  • سبزیجاتی مانند لوبیا سبز، نخود، بادمجان، قارچ و کلم پیچ.
  • منابع پروتئینی مانند تخم مرغ، مرغ، گوشت.
  • کیک های بدون شکلات، آجیل یا میوه با محتوای پتاسیم بالا.
  • نوشیدنی هایی مانند آب، چای و قهوه.

پیشگیری از هیپرکالمی

پیشگیری از هیپرکالمی با حذف غذاهای پرپتاسیم مانند موز
موز میوه ای غنی از پتاسیم است

اگر مبتلا به هیپرکالمی هستید یا در معرض خطر ابتلا به هیپرکالمی هستید، رژیم غذایی کم پتاسیم بهترین راه برای حفظ سلامتی است. رژیم غذایی کم پتاسیم حاوی 2000 میلی گرم در لیتر پتاسیم در روز است. البته ممکن است لازم باشد از غذاهایی که حاوی مقدار زیادی پتاسیم هستند، از جمله:

  • مارچوبه؛
  • آووکادو؛
  • موز؛
  • مرکبات مانند پرتقال و گریپ فروت؛
  • آجیل و دانه ها و کره بادام زمینی؛
  • سبزیجات مانند کلم بروکسل؛
  • لوبیا؛
  • شیر و ماست؛
  • شکلات؛
  • اسفناج پخته؛
  • خربزه؛
  • شهد
  • سیب زمینی؛
  • آلو و کشمش و سایر میوه های خشک؛
  • اسکواش؛
  • جایگزین نمک حاوی پتاسیم؛
  • گوجه فرنگی و محصولات مبتنی بر گوجه فرنگی مانند سس کچاپ.

هایپرکالمی در مراحل اولیه تشخیص داده نمی شود، بنابراین اگر مستعد هیپرکالمی هستید، بهتر است به طور منظم آزمایش خون انجام دهید.

زمان مراجعه به پزشک است

اگر هر یک از این علائم را تجربه کردید، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید:

  • مشکل تنفسی؛
  • ضعف عضلانی یا خستگی شدید؛
  • درد شدید شکم و استفراغ یا اسهال؛
  • ضربان قلب ضعیف، درد قفسه سینه یا علائم حمله قلبی.

شما بگو

علائم هیپرکالمی به ندرت ظاهر می شود، بنابراین علاوه بر رعایت رژیم غذایی سالم، بررسی سطح پتاسیم با آزمایش خون و در صورت لزوم درمان پتاسیم بالا در خون ضروری است. آیا از الکترولیت های بدن خود مراقبت می کنید؟ آیا تا به حال هیپرکالمی داشته اید؟ در صورت تمایل می توانید تجربه و نظر خود را در قسمت نظرات با ما در میان بگذارید و این مقاله را از طریق شبکه های اجتماعی برای دوستان خود ارسال کنید.


چگونه در مورد یک فروشگاه - مجموعه ای از ارتباطات موثر

گامی برای تسلط بر مهارت های ارتباطی شما


هشدار! این مقاله صرفا جنبه آموزشی دارد و برای استفاده از آن باید با پزشک یا متخصص مشورت کنید. اطلاعات بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید